جهت بزرگنمایی عکس کلیک نمایید
آخرین شماره ها
نشریات دیگر
عناوین
فونت درشتر
فونت ریزتر
نسخه متنی
نسخه چاپی
ارسال به دوستان

بهار عربی در زمستان استبداد

حسینی عارف سید علیرضا



پایان سال 1389 برای منطقه خاورماینه همراه با اتفاقات عجیبی بود که زمستان این سال را به «بهار انقلاب های عربی» تبدیل کرد.

خودسوزی یک جوان تونسی در اعتراض به ظلم های مضاعفی که بر وی می‏شد، انتحار ستمدیدگان دیگری را در پی داشت و این سلسله خودسوزی‏ها، نظام های مرتجع عربی را به آتش کشید.

انقلاب تونس که در کمتر از یک ماه به پیروزی رسید بسرعت و به اشکال مختلف به مصر، بحرین، لیبی، یمن، سوریه، اردن، الجزایر، مغرب، کویت، امارات متحده عربی، عمان، عربستان سعودی، موریتانی، جمهوری آذربایجان و مالزی سرایت کرد.[1]. این اعتراضات در برخی از این کشورها ـ مانند مصر، لیبی و یمن ـ به اسقاط رژیم یا سقوط رهبران انجامید؛ در بعضی دیگر ـ مانند اردن و مغرب ـ به اصلاحات اساسی منجر شد؛ و در برخی دیگر ـ مانند بحرین، کویت و عربستان ـ اگر چه  توفیق آنی به دست نیاورد اما زمینه را برای اقدامات بعدی فراهم آورد.

 

بیداری اسلامی

بسیاری از ناظران سیاسی جهان، موج انقلاب های عربی را تحت عنوان عام «بیداری اسلامی» نام نهاده‏اند. این نامگذاری با توجه به حضور پررنگ انگیزه ها و نمادهای اسلامی در این انقلاب ها، عنوانی پذیرفته‏شده است. زیرا اگر چه مثلاً در تونس، انگیزه اولیه انقلاب مشکلات اقتصادی و بیکاری بوده است و یا مثلاً در مصر، مسیحیان قبطیا نیز دوشادوش مسلمانان در سقوط مبارک تلاش کردند؛ اما «آغاز تظاهرات و اعتراضات از میعادگاه‏های نماز جمعه و مساجد» یا «تأثیرات آموزه‏های قرآنی و حدیثی در خیزش» برای اسلامی دانستن این بهار عربی کافی است.

گذشته از این نشانه‏ها، همانگونه که مقام معظم رهبری مکرراً در سخنرانی های چند ماه اخیر بیان فرمودند، یکی از انگیزه‏های مهم این خیزش، «تلاش برای بازیابی عزت و کرامت از دست‏رفته این ملت‏ها» بود، و نیاز به توضیح نیست که دستیابی انسان‏ها به عزت و کرامت خود، از اساسی‏ترین اهداف پیامبر اکرم (ص) در دعوت بزرگ اسلامی ایشان بود.

 

چند نکته درباره این کتاب

1. با توجه به در پیش بودن موسم تبلیغی ماه مبارک رمضان، به نظر رسید که مبلغان محترم، نیاز به منبعی داشته باشند که به شکلی جامع ولی مختصر، آنان را با تاریخ کشورهای انقلابی و نیز انگیزه‏های این انقلاب‏ها آشنا سازد. از این رو در پژوهش حاضر، تلاش شده است که اطلاعات مفید و مختصری در این باب در اختیار خواندگان قرار گیرد.

2. در فصل اول کتاب، تاریخچه تفرقه امت اسلامی و توطئه قدرت‏های استعماری که موجب جدا شدن مسلمانان به وسیله مرزهای ملی گردید بیان شده است.

در فصول دوم تا ششم به اختصار انقلاب‏های تونس، مصر، بحرین، لیبی و یمن مرور شده‏اند. در همین فصول خوانندگان با تاریخ، جغرافیا، فرهنگ و اقتصاد این کشورها نیز آشنا می‏شوند.

از آنجا که بیانات مقام معظم رهبری در ماه های اخیر درباره این خیزش‏ها، از کامل‏ترین و بهترین تحلیل‏ها در این زمینه به شمار می‏رود در فصل هفتم مجموعه سخنان ایشان در این زمینه نقل شده است. در همین فصل بیانیه ها و سخنان مراجع معظم تقلید نیز به عنوان روشنگر ذهن مبلغان تقدیم گردیده است.

در فصل آخر نیز به عنوان نتیجه‏گیری بحث، دلایل شکل‏گیری این انقلاب‏ها جمع‏بندی شده‏اند.

امید که این مجموعه شتابزده، ره‏توشه مناسبی برای مبلغان بوده آنان را در پاسخگویی به اذهان پرسشگر نسل جوان یاری دهد.

3. ممکن است برخی بپرسند که چرا در بین فصول این کتاب، جای حوادث سوریه خالی است؟

مردم سوریه نیز متأثر از امواج بیداری اسلامی مطالبات بحق دارند و خواستار مشارکت در تعیین سرنوشت خود هستند که جمهوری اسلامی ایران نیز در ابتدای ناآرامی‏ها در این کشور، آن را مسؤولان سوریه گوشزد کرد. اما واقعیت این است که اوضاع در سوریه با آنچه که در بقیه کشورهای خاورمیانه می‏گذرد، متفاوت است. در سوریه اینک آمریکا و صهیونیست‏ها بازیگران اصلی این میدان هستند که به بهانه مطالبات مردمی و به مدد دلارهای نفتی سعودی در تلاشند که انتقام سال‏های طولانی همسویی و همگرایی سوریه با جریان مقاومت را از مردم و دولت سوریه بگیرند.

بنابراین همانگونه که رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله العظمی خامنه ای تاکید کردند جمهوری اسلامی ایران از تمام حرکت های مردمی بر ضد استبداد و استکبار حمایت می‏کند؛ اما حرکاتی که پشتیبانی آمریکا و صحنه‏گردانی دیگر سردمداران استعمار را به همراه دارد مورد حمایت ایران نخواهد بود. ناآرامی‏های سوریه هم در همین راستاست.

4. با توجه به مدت کمی که برای آماده‏سازی این کتاب در اختیار بود یقیناً کاستی‏های محتوایی و اشتباهات تایپی در آن موجود است که ما را خواهید بخشید.

 

سپاس

لازم است در اینجا از پیگیری‏های برادر فاضل «جناب حجت‏ الاسلام سید علیرضا سیدموسوی»، راهنمایی‏های «استاد جواد امامی» و همکاری آقایان «علی سوری» و «حسین بهرامی» تشکر کنم.

همچنین از معاونت محترم فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم «حضرت حجت الاسلام والمسلمین زادهوش» و «جناب آقای نوراللهی» که این نیاز مبلغان را بدرستی تشخیص دادند و برای رفع آن تلاش کردند قدردانی نمایم.

همچنین از همکاران عزیزم در خبرگزاری اهل بیت (ع) ـ ابنا (وابسته به مجمع جهانی اهل بیت علیهم السلام) سپاسگزاری می‏نمایم که چند ماهی است با تلاشی شبانه‏روزی، رویدادهای بیداری اسلامی و بهار عربی را پوشش می‏دهند و ماده خام بسیاری از مطالب این کتاب، از نتیجه زحمات آنان برگرفته شده است.

 

وقل اعملوا فسیری الله عملکم و رسوله و المؤمنون

سید علیرضا حسینی عارف

قم ـ شعبان المعظم 1432 ـ تیر 1390



 

. این اعتراضات در برخی از این کشورها ـ مانند مصر، لیبی و یمن ـ به اسقاط رژیم یا سقوط رهبران انجامید؛ در بعضی دیگر ـ مانند اردن و مغرب ـ به اصلاحات اساسی منجر شد؛ و در برخی دیگر ـ مانند بحرین، کویت و عربستان ـ اگر چه  توفیق آنی به دست نیاورد اما زمینه را برای اقدامات بعدی فراهم آورد.