خرداد 1394
 
شماره : 279
آخرین شماره ها
نشریات دیگر

مطبوعات زنان در جمهورى اسلامى ايران‏
تقوی محمدکاظم

 

مطبوعات زنان در جمهورى اسلامى ايران‏

محمدكاظم تقوى‏

[نشريات زنان در جمهورى اسلامى ايران يكى از جلوه‏هاى توجه و اهتمام به موضوع زن و خانواده از ثمرات مشاركت اجتماعى - سياسى زنان است كه نشان از توانمندى زنان ايرانى در حوزه فرهنگ‏سازى دارد.
جهت آشنايى با حضور فعال زنان در اين عرصه تعداد 22 فصلنامه، 42 ماهنامه، 5 دو هفته‏نامه، 3 هفته‏نامه و يك روزنامه كه پس از پيروزى انقلاب اسلامى فعال بوده‏اند به صورت اجمالى معرفى شده‏اند. البته اين تعداد همه نشرياتى نيست كه طى 25 سال گذشته در جمهورى اسلامى منتشر شده اما تمامى آنانى است كه تهيه شناسنامه آنها براى نويسنده مقدور بوده است.]

اشاره‏

انقلاب اسلامى ايران، حركتى كمال‏جويانه و تعالى‏خواه بود و نظام اسلامى برآمده از آن از آئين و مكتبى سرچشمه مى‏گرفت كه بزرگ‏ترين مدافع شخصيت و حقوق زنان در درازاى تاريخ بشر بوده است. دينى كه ملاك برترى و معيار كرامت را «پارسايى» و «ايمان» و «كردار شايسته» معرفى كرد و در پرتو آموزه‏هاى وحيانى، بزرگانى چون «خديجه»، «فاطمه» و «زينب» - كه درود خدا بر آنان باد - را پرورش داد، نيز نه تنها زن را «اُم» و اساس خانواده قرار داد، كه بر مشاركت و مسئوليت اجتماعى زنان مُهر تأييد زد.
پيامبر اكرم(ص) با زنان بيعت كرد و برخى از آنان را به همراه لشكر اسلام نزديك ميدان كارزار مى‏برد. در مسجد خويش كه درى ويژه جبرئيل(ع) دارد؛ درى ويژه «نساء» قرار داد تا هر شنونده و بيننده دريابد كه اين مكتب زن را خانه‏نشين و محروم از جامعه نمى‏خواهد، البته براى حضور اجتماعى او ضوابط و حدودى را مشخص كرده تا شخصيت وى از امنيت و جامعه اسلامى از سلامت اخلاقى برخوردار باشد.
اين دين، انسان و به ويژه زن را - به خاطر شدت ستم بر زن در دوران جاهليت - از تيره‏روزى رهايى بخشيد. در پرتو آموزه‏هاى اسلام بود كه حضرت زهرا(س) كفو و همسر اميرالمؤمنين على(ع) گرديد و زينب(س) همراه امام حسين(ع) شد تا پيام انسانيت، آزادگى و ديندارى را به همگان برساند.
انقلاب اسلامى ايران از چنين سرچشمه‏اى جوشيدن گرفت و امام خمينى(س) در پى حاكميت بخشيدن به چنين بينش و منشى بود و توانست احياگر شخصيت انسانى - اسلامى زن در عصر تحجرها و خودباختگى‏ها باشد. امام خمينى زمينه‏ساز مشاركت و نقش‏آفرينى زنان آزاده و مسلمانِ ايران در جريان انقلاب اسلامى بود و در كنار تشويق‏ها و بزرگداشت‏ها، بر جايگاه و تأثيرگذارى ممتاز آنان صحّه گذاشت و زنان باايمان را به خلّاقيت بيشتر و تلاش و تكاپوى افزون‏تر در عرصه‏هاى گوناگونِ آموزشى، علمى، اجتماعى، سياسى و اقتصادى وا داشت.
نشريات «زنان» در جمهورى اسلامى ايران يكى از جلوه‏ها و ثمرات اين حركت بزرگ و ارزنده است كه در اين نوشتار تنها به گزارشى در باره آنها بسنده مى‏گردد.
در اين نمايه تلاش شد تا همه نشريات مربوط به خانواده، زنان و دختران معرفى گردند، ولى دستيابى به آگاهى در باره همه آنها على‏رغم تلاش و پى‏گيرى زياد ممكن نشد، اما آنچه حاصل اين تلاش بود معرفى اجمالى 22 فصلنامه، 42 ماهنامه، 5 دوهفته‏نامه، 3 هفته‏نامه و يك روزنامه است كه طى دو دهه و نيم گذشته منتشر شده يا در حال انتشار است، هر چند سابقه انتشار برخى از آنها به پيش از انقلاب بازمى‏گردد. نويسنده براى آگاهى از نشريات پيش از انقلاب در برخى موارد از كتاب «سير تاريخى نشريات زنان در ايران معاصر» استفاده كرده است اما موارد ديگر و همه آنچه به وضعيت اين نشريات در ربع قرن پس از استقرار جمهورى اسلامى مرتبط مى‏باشد با مراجعه به بايگانى نشريات - آنچه در دسترس بود - و مواردى نيز با تماس‏هاى مكرر تلفنى با دفاتر نشريات و توضيحات دست‏اندركاران آنها به دست آمده است. پيشاپيش از معرفى گذرا و غير كامل برخى نشريات به خاطر عدم دسترسى به بايگانى آنها و موفق نشدن به برقرارى تماس تلفنى با دست‏اندركاران، پوزش مى‏طلبيم.

* * *

پيش از دوره مشروطيت، در ايران اثرى از نشريات زنانه ديده نمى‏شود، ولى تلاش‏هاى سياسى - اجتماعى زنان در آستانه مشروطيت زمينه‏ساز انتشار اولين نشريات زنان در دوره مشروطيت گرديد. البته پس از استقرار مشروطيت در سال 1284 بيشتر فعاليت زنان در زمينه آموزش و پرورش و ايجاد مدارس دخترانه در سراسر كشور مصروف شد و همين خود اساس روزنامه‏نگارى زنان در ايران گشت. اولين نشريه تخصصى بانوان ايران در سال 1289 پديد آمد كه 75 سال پس از انتشار نخستين نشريه مردانه - كاغذ اخبار - بود.
نخستين نشريه زنان ايران «دانش» نام داشت كه به صورت هفتگى و در چهار صفحه، مسائل مربوط به زنان را پيگيرى مى‏كرد. اولين روزنامه رسمى كه توسط بانوان براى زنان منتشر شد «شكوفه» بود و در سال 1292 پا به عرصه نشريات گذاشت.

* *

در اين گزارش، نخست فصلنامه‏ها، سپس ماهنامه‏ها و در مرحله بعد دوهفته‏نامه‏ها و هفته‏نامه‏ها و روزنامه‏ها معرفى مى‏گردند. يادآور مى‏شويم كه در فضاى جمهورى اسلامى نشرياتى ويژه بانوان از سوى مهاجران عراقى و افغانى براى زنان كشورهاى خودشان تهيه مى‏گردد كه در اين معرفى نيامده است. معرفى نشريات در هر بخش به ترتيب حروف الفباست و معلوم است كه معرفى نشريات به معناى تأييد محتوا يا جهت‏گيرى آن نمى‏باشد.

فصلنامه‏ها

1- بهداشت بارورى‏

فصلنامه «بهداشت بارورى» كار خود را از تابستان 1382 به صاحب امتيازى پژوهشكده ابن‏سيناى جهاد دانشگاهى آغاز كرد. مديرمسئول نشريه، آقاى محمدمهدى آخوندى و سردبير آن هومن صدرى اردكانى است.

2- بهداشت خانواده‏

فصلنامه «بهداشت خانواده» كه صاحب امتيازش انجمن تنظيم خانواده جمهورى اسلامى ايران است، در موضوع بهداشت بارورى با رويكردى فرهنگى، اجتماعى، علمى و پزشكى به صورت تحليلى، تحقيقى و اطلاع‏رسانى فعاليت مى‏كند. صاحب امتياز نشريه، آقاى حسين ملك‏افضلى اردكانى و سردبير آن آقاى روح‏اللَّه قطريسى مى‏باشد. بهداشت خانواده كه شماره نخست خود را در بهار 75 منتشر كرد از شماره 20 تا 26 به صورت دوفصلنامه منتشر مى‏شد كه شماره 26 آن براى بهار 83 بود. اين نشريه در طول سال‏ها فعاليت در ويژه‏نامه‏هاى خود به تغذيه، يائسگى، نوجوانان، بهداشت بارورى مهاجران افغانى و بيمارى ايدز پرداخته و بنا دارد با تغييرى به صورت دوفصلنامه به فعاليت خود ادامه دهد.

3- پژوهش زنان‏

«پژوهش زنان» كه در حوزه مسائل اجتماعى، فرهنگى، تاريخى و ... فعاليت مى‏كند، نخستين شماره خود را در پاييز 1380 منتشر كرد و شماره 8 آن به بهار 1383 اختصاص يافت. صاحب امتياز نشريه مركز مطالعات و تحقيقات زنان مى‏باشد و آقاى تقى آزاد ارمكى، مديرمسئول و سردبيرش خانم ژاله شادى‏طلب مى‏باشد.

4- پوشش‏

فصلنامه «پوشش» كه به منظور طراحى و ارائه مدل‏هاى پوشاك پا به عرصه نشريات گذاشت، حوزه فعاليت خود را آموزشى، فرهنگى، اجتماعى و اطلاع‏رسانى مى‏داند. صاحب امتياز و مديرمسئول پوشش خانم شهلا حبيبى است و شوراى سردبيرى كارهاى آن را انجام مى‏دهد. پوشش از پاييز 1377 آغاز به كار كرد كه تا كنون اين فعاليت ادامه دارد و شماره 12 را پاييز 1383 منتشر كرده است.

5- پرستارى و مامايى ايران‏

فصلنامه «پرستارى و مامايى ايران» به صاحب امتيازى دانشگاه علوم پزشكى و خدمات بهداشتى درمانى ايران و مديرمسئولى خانم سادات سيدباقر مداح و سردبيرى خانم دباغى، در زمينه علمى - پزشكى فعاليت مى‏كند. شماره نخست اين نشريه در بهار 1366 منتشر شد و شماره 37 آن نيز در بهار 1383 انتشار يافته است.

6- پگاه‏

پگاه با مديرمسئولى و سردبيرى خانم فاطمه راكعى و با روشى ادبى و هنرى منتشر مى‏شد. در سرمقاله شماره نخست، نشريه به جُنگ هنرى معرفى شد كه هدف آن ارائه آثار ادبى خواهران متعهد است. پگاه در شماره اوّل قيد «براى خواهران» را داشت كه از شماره دوم اين قيد به «براى زنان» تغيير يافت.

7- جلوه هنر

نشريه «جلوه هنر» از سوى دانشكده هنر دانشگاه الزهرا(س) و زير نظر معاونت پژوهشى با مديرمسئولى آقاى سيدمهدى قدوسى و سردبيرى خانم مينو سپهرى منتشر مى‏شد. آغاز به كار جلوه هنر زمستان 1371 بود و آخرين شماره آن در پاييز 1376 منتشر گرديد. پس از شماره آغازين مديرمسئول مجله آقاى على‏اصغر فرامرزيان بوده است.

8- رايحه‏

فصلنامه فرهنگى - اجتماعى «رايحه» با صاحب امتيازى كميسيون زنان شاغلِ وزارت جهاد كشاورزى و به مديريت خانم فرزانه مافى، شماره نخست خود را در بهار 1379 منتشر كرد و شماره 13 آن نيز در تابستان 1383 منتشر گرديد. اين نشريه كه با همكارى شوراى سردبيرى تهيه مى‏گردد در مدت فعاليت خود دو ويژه‏نامه منتشر كرده است كه اوّلى در شهريور 79 با عنوان «زنان روستايى و عشايرى در آيينه توسعه» و دومى در سال 80 به مناسبت روز زن با نام «عطر ياس» بوده است.

9- ريحانه‏

فصلنامه فرهنگى - پژوهشى «ريحانه» توسط دفتر امور زنان نهاد رياست جمهورى منتشر مى‏گردد. مديرمسئول اين نشريه خانم زهرا شجاعى و سردبيرش در آغاز خانم احرارى بود. از شماره 7 سردبيرى ريحانه را آقاى خسرو طالب‏زاده بر عهده گرفته است. شماره آغازين ريحانه زمستان 1381 بوده و شماره 7 آن نيز در تابستان 1383 منتشر گرديد. شايان ذكر است ريحانه از سال 1374 تا 1381 به صورت گاهنامه هرازچندگاهى انتشار مى‏يافت.

10- زنان و مامايى و نازايى‏

دوفصلنامه «زنان و مامايى و نازايى» به صاحب امتيازى دانشگاه علوم پزشكى مشهد و با مديرمسئولى خانم قدسيه سيدعلوى و سردبيرى خانم منيره پورجواد منتشر مى‏گردد. زمينه فعاليت اين نشريه، پزشكى و پيراپزشكى است با رويكرد آموزشى، پژوهشى و اطلاع‏رسانى. شماره اوّل زنان و مامايى و نازايى ايران در نيم‏سال اوّل 1378 منتشر شد و شماره دوم دوره ششم آن در نيم‏سال دوم 1382 انتشار يافت.

11- سلامت خانواده‏

سلامت خانواده اولين شماره خود را در تابستان 1381 منتشر كرد و زمينه فعاليت آن پزشكى و خانوادگى است. صاحب امتياز و مديرمسئول نشريه خانم صديقه سالمى و سردبير آن آقاى مرتضى زينعلى مى‏باشد. شماره 6 اين فصلنامه در زمستان 1382 انتشار يافته است.

12- شميم نرجس‏

نشريه فرهنگى - مذهبى «شميم نرجس» از سال 1378 آغاز به كار كرد و دو سال نخست به صورت ماهنامه منتشر مى‏شد و پس از آن به صورت فصلنامه به فعاليت خود ادامه داد. شماره نخست فصلنامه در زمستان 1379 انتشار يافت و شماره 20 مجله در پاييز 1383 منتشر گرديد. صاحب امتياز «شميم نرجس» مدرسه علميه نرجس مشهد مى‏باشد كه با مديرمسئولى خانم عفت‏السادات حسينيان چشمه و سردبيرى خانم حميده روحانى‏نژاد اداره مى‏گردد. اين فصلنامه بنا دارد از شماره 21 در هر شماره به موضوعى ويژه بپردازد. ضمناً اين نشريه دو سال پياپى به عنوان نشريه برتر حوزوى استان خراسان شناخته شد.

13- شير مادر

صاحب امتياز فصلنامه «شير مادر» انجمن ترويج تغذيه با شير مادر است و مديرمسئول آن آقاى عليرضا مرندى مى‏باشد. «شير مادر» با سردبيرى آقاى منصور بهرامى در زمينه سلامت مادر و كودك با رويكردى آموزشى، پژوهشى و اطلاع‏رسانى فعاليت مى‏كند. در بهار 1379 شماره نخست شير مادر منتشر گرديد و در تابستان 1383 شماره 18 آن انتشار يافت.

14- فرزانه‏

فصلنامه فرزانه حوزه فعاليت خويش را «مطالعات و تحقيقات مسائل زنان» اعلان كرده و جهت‏گيرى كارهاى خود را فرهنگى و اجتماعى با رويكردى تحليلى پژوهى قرار داده است. صاحب امتياز و مديرمسئول فرزانه خانم معصومه ابتكار و سردبير آن خانم محبوبه امى (عباسقلى) مى‏باشد. شماره نخست اين فصلنامه در پاييز 1372 منتشر گرديد و شماره 11 آن به بهار 1382 مربوط مى‏باشد.
اين فصلنامه سال 74 شماره‏اى را ويژه كنفرانس پكن منتشر كرد و در سال يك يا دو شماره منتشر مى‏كند.

15- كتاب زنان‏

صاحب امتياز «كتاب زنان» شوراى فرهنگى - اجتماعى زنان و مديرمسئول آن اينك خانم مهرى سويزى است. اين فصلنامه فعاليت خويش را از پاييز 1377 در زمينه‏هاى فقه و حقوق، مبانى و معارف و مسائل سياسى - اجتماعى آغاز كرد و تا 10 شماره اوّل با نام «فصلنامه شوراى فرهنگى اجتماعى زنان» منتشر مى‏شد. اما از شماره 11 به بعد تغيير نام داد و در شماره‏هاى اخير خود بيشتر به صورت موضوعى و تخصصى به مسائل مورد نظر مى‏پردازد. از شماره 17 تا 22 كتاب زنان به موضوع «انحرافات اجتماعى» پرداخته است. شماره 24 - تابستان 1383 - به موضوع «زن، ازدواج، خانواده» اختصاص داده شده است.

16- گل‏بانو

«گل‏بانو» كه زوج مكمل «گل‏آقا» به حساب مى‏آيد، نشريه‏اى در قالب فكاهى و طنز است كه مسائل سياسى - اجتماعى را با چاشنى انتقادى مطرح مى‏كند. صاحب امتياز و مديرمسئول آن از آغاز فعاليت همانند «گل آقا» مرحوم كيومرث صابرى فومنى بوده است.

17- طرح و مد

فصلنامه «طرح و مد» روشى هنرى دارد و در عرصه آموزشى و اطلاع‏رسانى فعال مى‏باشد. فعاليت خود را از زمستان 1379 آغاز كرد و عمده مطالب آن در زمينه‏هاى مد، طراحى لباس و پارچه و دكوراسيون مى‏باشد. صاحب امتياز و مديرمسئول اين نشريه خانم فرناز فرجاد مى‏باشد.

18- مطالعات زنان‏

«مطالعات زنان» نشريه‏اى است كه در زمينه علوم انسانى فعاليت مى‏كند و از نشريات دانشگاه الزهرا(س) به حساب مى‏آيد. مديرمسئول مطالعات زنان خانم زهره خسروى و سردبير آن خانم خديجه سفيرى مى‏باشد. شماره نخست اين نشريه در تابستان 1368 منتشر گرديد و شماره‏هاى 48 و 49 به صورت يكجا در زمستان 82 و بهار 83 انتشار يافت.

19- ملينا

«ملينا» به صاحب امتيازى و مديرمسئولى خانم فاطمه راغب و سردبيرى خانم نرگس راغب از تابستان 1380 آغاز به كار كرده و در زمينه هنرهاى دستى، فرهنگى، خبرى، با رويكردى آموزشى و اطلاع‏رسانى به فعاليت مى‏پردازد. ملينا مجموعه‏اى از طرح‏هاى متنوع از پوشاك خانم‏ها، آقايان، جوانان و كودكان را در بر مى‏گيرد.

20- ندا

فصلنامه «ندا» وابسته به جمعيت زنان جمهورى اسلامى ايران است كه به صاحب امتيازى و مديرمسئولى خانم زهرا مصطفوى منتشر مى‏شود. اولين سردبير ندا خانم فاطمه راكعى بوده است، پس از آن تا شماره 38 خانم فرشته اعرابى سردبيرى آن را بر عهده داشت و از شماره 39 به بعد خانم فرزانه مافى مسئوليت آن را بر عهده دارد. حوزه فعاليت ندا فرهنگ، سياست و مسائل اجتماعى است. شماره نخست ندا در بهار 1369 منتشر گرديد و شماره 41 و 42 آن به بهار و تابستان 1383 اختصاص يافت. از شماره 41 و 42 طبق وعده پيشين بخشى از ندا به مخاطبان جوان اختصاص يافته، همچنان كه صفحاتى به آقايان اختصاص داده شده است.

21- نداى صادق‏

فصلنامه «نداى صادق» كه از سوى واحد خواهران دانشگاه امام صادق(ع) منتشر مى‏گردد، نشريه‏اى علمى - خبرى است در موضوع فقه و حقوق اسلامى در ارتباط با مسائل زنان، كودكان و خانواده. صاحب امتياز «نداى صادق» دانشگاه امام صادق(ع) و مديرمسئول آن خانم صديقه مهدوى‏كنى مى‏باشد. سردبير آن تا شماره 24 خانم مهديه مهدوى بوده و از آن پس خانم عزت‏السادات ميرخانى زير نظر مركز تحقيقات واحد خواهران دانشگاه اين مسئوليت را بر عهده دارد. نخستين شماره اين فصلنامه در پاييز 78 منتشر گرديد و شماره 33 آن در بهار 1383 منتشر شده است. ضمناً شماره‏هاى 31 و 32 به عنوان ويژه‏نامه همايش سراسرى حقوق اطفال انتشار يافت.

22- نگاه آذر

فصلنامه «نگاه آذر» به وسيله كميسيون امور بانوان آذربايجان غربى (كميته زنان و جوانان) با مديريت خانم فريبا بشيرى در عرصه اجتماعى، آموزشى و خبرى فعاليت مى‏كند. «نگاه آذر» در آغاز دو پيش‏شماره منتشر كرد و آنگاه نخستين شماره خود را در پاييز 1379 منتشر ساخت. شماره 14 اين نشريه در تابستان 1383 منتشر گرديده است.

دوماهنامه‏ها و ماهنامه‏ها

23- آشناى خانواده‏

ماهنامه «آشناى خانواده» در زمينه‏هاى اجتماعى، فرهنگى و خانوادگى با شيوه‏اى خبرى و تحليلى فعاليت مى‏كند. شماره نخست آشناى خانواده در دى 1370 منتشر شد و شماره 109 آن در آبان 1383 انتشار يافت. صاحب امتياز اين ماهنامه حوزه نمايندگى ولى فقيه در سپاه و مديرمسئول آن آقاى سيدمسعود جزايرى و سردبير آن آقاى حسن علايى فعال مى‏باشد. اين نشريه پيشتر در دسترس عموم قرار مى‏گرفت، ولى اكنون ويژه پرسنل پاسدار مى‏باشد.

24- آئينه زندگى‏

«آئينه زندگى» در حوزه اجتماعى، فرهنگى، اقتصادى و معلومات عمومى فعاليت مى‏كند و صاحب امتياز، مديرمسئول و سردبير آن خانم افتخار بهمنى است. شماره نخست اين نشريه در ارديبهشت 1377 منتشر شده و شماره‏هاى 43 و 44 آن مربوط به آبان و آذر 1383 مى‏باشد. اين ماهنامه تا كنون دو ويژه‏نامه با نام امام على(ع) و امام خمينى(س) منتشر كرده است.

25- آهنگ زندگى‏

نشريه «آهنگ زندگى» در حوزه‏هاى فرهنگى، اجتماعى، اقتصادى و اطلاعات عمومى فعاليت مى‏كند. صاحب امتياز آهنگ زندگى خانم سكينه كريم‏خانى است كه خود، مديريت نشريه را هم بر عهده دارد. سردبير اين نشريه آقاى سيدحسين الهامى است. شماره 62 آهنگ زندگى در آبان‏ماه 1383 منتشر گرديده است.

26- الطاهره‏

ماهنامه عربى «الطاهره» از سوى بنياد انديشه اسلامى - وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى - منتشر مى‏گردد و از آغاز عنوان «صوت المرأة المسلمة فى كل مكان» را براى خود داشت و شماره نخست خود را در سال 1367ش - 1408ق با روش سياسى و فرهنگى نشر داد. مديريت اين ماهنامه كه براى خارج از كشور تهيه مى‏شود، در آغاز با آقاى محسن آرمين بود، ولى مدير فعلى آن آقاى على‏اكبر ضيائى مى‏باشد.

27- بانو

ماهنامه بانو از سال 1380 با مديريت و سردبيرى آقاى محمودرضا موثقى در زمينه‏هاى بهداشتى، علمى، فرهنگى و اجتماعى آغاز به كار كرد و در آغاز هر دو ماه يك شماره منتشر مى‏شد. شماره 43 بانو در مهر 83 انتشار يافته است.

28- پيام هاجر

پيام هاجر نشريه‏اى وابسته به جامعه زنان انقلاب اسلامى ايران با مديريت خانم اعظم علائى‏طالقانى بود كه اولين شماره آن شنبه 24/8/1359 منتشر شد. اين نشريه كه روشى مذهبى، فرهنگى، اجتماعى و سياسى داشت در بهار 1379 توقيف شد و آخرين شماره آن - موجود در حسينيه ارشاد - 312 مربوط به فروردين 1379 مى‏باشد.

29- تكاپو

«تكاپو» ماهنامه‏اى ويژه بانوان است كه شيوه علمى، فرهنگى، هنرى و دينى دارد و صاحب امتياز و مديرمسئول آن خانم سكينه حيدرى مى‏باشد. سردبير تكاپو خانم قمر باوندى سوادكوهى است و شماره نخست آن در فروردين 1371 منتشر گرديد. آخرين شماره تكاپو شماره 13، در آبان و آذر 1373 منتشر شد و پس از آن ادامه نيافت.

30- برش‏

«برش» ماهنامه‏اى هنرى - تخصصى در زمينه خياطى است كه با مديريت خانم صديقه زنهارى از بهمن 1370 فعاليت خود را آغاز كرده است.

31- جوان خانواده‏

ماهنامه «جوان خانواده» با صاحب امتيازى و مديرمسئولى آقاى حسين فردوس و سردبيرى خانم معصومه غفارزاده در زمينه‏هاى اجتماعى، فرهنگى و ورزشى فعاليت مى‏كند. اين نشريه كه بيستم هر ماه منتشر مى‏گردد، شماره نخست آن در خرداد 1377 انتشار يافت و اكنون كه در سال هشتم فعاليت خود مى‏باشد شماره 90 آن در مهر 1383 منتشر گرديده است.

32- جهان زنان‏

دوره جديد مجله «جهان زنان» با صاحب امتيازى خانم نجم‏الحاجيه هوشمند و با مديريت م. يزدى و سپس فرزانه سياسى‏فر زير نظر شوراى سردبيرى از 10/6/58 تا اسفند 1361، 7 شماره منتشر شد كه مسلسل آخرين شماره 43 بوده است. اين مجله از سال 1299 در مشهد هر پانزده روز يك بار منتشر مى‏شد.

33- خبرنامه فرهنگى اجتماعى زنان‏

اين ماهنامه به صاحب امتيازى مركز امور مشاركت زنان و با مديريت خانم زهرا شجاعى و با رويكردى فرهنگى - اجتماعى تهيه مى‏شود. شماره نخست اين نشريه در مهر 1378 منتشر شد و شماره 47 در مهر 1383 انتشار يافت. اين ماهنامه تا كنون ويژه‏نامه‏هاى كنوانسيون، خشونت عليه زنان و حقوق زنان را منتشر كرده، همچنان كه از شماره 35 به بعد رويكردى موضوع محور بر تهيه مجله چيره گشته است.

34- ايران‏دخت‏

ماهنامه «ايران‏دخت» فعاليت خود را در موضوعات سياسى، اجتماعى، فرهنگى و هنرى از تير 1382 آغاز كرد. مجمع اسلامى بانوان صاحب امتياز اين نشريه مى‏باشد و مديرمسئول آن آقاى محمدحسين كروبى است. اين ماهنامه كه توسط شوراى سردبيرى تهيه مى‏شود به مناسبت دوره هفتم انتخابات مجلس شوراى اسلامى ويژه‏نامه‏اى را منتشر كرد. شماره 24 ايران‏دخت در شهريور و مهر 1383 منتشر شد.

35- حوراء

ماهنامه علمى، فرهنگى و اجتماعى «حوراء» از سوى دفتر مطالعات و تحقيقات زنان (وابسته به مركز مديريت حوزه‏هاى علميه خواهران) و با سردبيرى آقاى عبدالرسول هاجرى شماره نخست خود را در دى 1382 منتشر ساخت. شماره 6 حوراء مرداد و شهريور 1383 منتشر شد.

36- حقوق زنان‏

ماهنامه «حقوق زنان» با مديريت خانم اشرف گرامى‏زادگان و با روشى حقوقى - اجتماعى اولين شماره خود را در فروردين 1377 منتشر كرد و شماره 24 حقوق زنان در ارديبهشت 1383 انتشار يافت. شايان ذكر است حقوق زنان گرچه نام ماهنامه را دارد، ولى در فاصله دو ماه منتشر شده است.

37- دنياى زنان‏

«دنياى زنان» با صاحب امتيازى و مديريت خانم سونيا پوريامين و سردبيرى خانم زهرا نژادبهرام در زمينه‏هاى اطلاع‏رسانى، خبرى، تحليلى، آموزشى و پژوهشى فعاليت مى‏كند و شماره نخست خود را در مرداد 1383 منتشر كرده است و شماره 5 آن در آذرماه 1383 انتشار يافت.

38- زنان جنوب‏

ماهنامه «زنان جنوب» كه پيش‏شماره آن در بهمن 1377 منتشر گرديد، در آغاز نام «زنان ساحل» را بر خود داشت اما در اولين شماره با نام «زنان جنوب» منتشر شد. اين نشريه در زمينه‏هاى اجتماعى و فرهنگى فعاليت مى‏كند و صاحب امتياز آن خانم زينب عوض‏پور و مديرمسئولش آقاى پرويز متقى است.

39- زن و پژوهش‏

نشريه «زن و پژوهش» از سوى مركز اطلاعات و مدارك علمى ايران وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالى، از زمستان 1375 آغاز به كار كرد و با مديريت آقاى حسين غريبى تا شش شماره منتشر و آن گاه متوقف گرديد.

40- زنان‏

صاحب امتياز و مديرمسئول ماهنامه «زنان» خانم شهلا شركت مى‏باشد. اين نشريه خود را نشريه‏اى اجتماعى معرفى كرده كه عرصه‏هاى انديشه، حقوق، علم، ادبيات و هنر را براى كار فرهنگى خود برگزيده است. شماره نخست اين ماهنامه در بهمن 1370 منتشر گرديد و اينك در سيزدهمين سال فعاليت خود شماره 113 را در مهر 1383 منتشر كرده است.

41- زنان فردا

اين ماهنامه از مهرماه 1381 آغاز به كار كرد. صاحب امتياز زنان فردا خانم فرانك محمودى است و آقاى جواد كاظمى سردبيرى آن را بر عهده دارد.

42- زن شرقى‏

ماهنامه «زن شرقى» با رويكردى فرهنگى - اجتماعى و با مديريت خانم مهرى سويزى و سردبيرى خانم طهورا نوروزى از سال 1381 فعاليت خود را آغاز كرد و شماره 20 آن در آبان 1383 منتشر گرديد.

43- زن مسلمان‏

ماهنامه «زن مسلمان» با مديريت آقاى على‏محمد گرمسارى و زير نظر شوراى نويسندگان از اوّل تير 1359 تا آخر همان سال منتشر مى‏شد.

44- سبا

ماهنامه «سبا» نشريه شبكه ارتباطى مراكز غير دولتى زنان كشور مى‏باشد كه دو دوره فعاليت با اندكى وقفه بين آن را در كارنامه خويش دارد. در دوره نخست با مديريت خانم فائزه هاشمى 14 شماره منتشر گرديد و در دوره اخير كه از آذر 1382 آغاز گرديد با مديريت خانم شهلا حبيبى 14 شماره از آن انتشار يافت كه شماره 14 آن در آبان 1383 بوده است. در دوره جديد، ويژه‏نامه زن و اعتياد نيز منتشر گرديد.

45- سوره بانوان‏

«سوره بانوان» در آغاز به همراه مجله سوره منتشر مى‏شد، ولى از سال 1368 به صورت ماهنامه مستقل منتشر مى‏گردد. روش سوره هنرى، ادبى و فرهنگى است. اين نشريه وابسته به حوزه هنرى سازمان تبليغات اسلامى مى‏باشد.

46- سيماى زن‏

اين ماهنامه كه ظاهراً تنها يك شماره از آن منتشر شد، در بهمن 1368 با روشى هنرى، اجتماعى و سياسى منتشر گرديد.

47- سروش بانوان‏

ماهنامه «سروش بانوان» يكى از نشريات خانواده صدا و سيماى جمهورى اسلامى ايران مى‏باشد كه از مرداد 1379 فعاليت خود را آغاز كرد. سروش بانوان در عرصه‏هاى فرهنگى، اجتماعى، هنرى و خانوادگى فعاليت مى‏كند. اكنون مديرمسئول آن آقاى احمد خالدى است و خانم سونيا پوريامين سردبيرى آن را بر عهده دارد. شماره 53 سروش بانوان در آذر 1383 منتشر شد. اين نشريه در ايام نوروز و سالگرد پيروزى انقلاب اسلامى اقدام به تهيه ويژه‏نامه مى‏كند.

48- شاهد بانوان‏

از سال 1360 تا 1365 مطالب مربوط به بانوان به صورت ضميمه مجله «شاهد» به صورت هفتگى منتشر مى‏شد، ولى از سال 1365 تا آبان‏ماه 1369 به صورت ماهنامه منتشر مى‏شد. شاهد دختران با الگوى خياطى يا هر دو غالباً ضميمه شاهد بانوان بود. آخرين شماره اين ماهنامه شماره 169 بود كه در آبان 1369 منتشر گرديد.

49- شميم‏

ماهنامه «شميم» نشريه‏اى فرهنگى، اجتماعى، هنرى و ورزشى است كه براى خانواده‏هاى پاسداران انقلاب تهيه مى‏شود. صاحب امتياز اين نشريه دفتر امور زنان سپاه است و با مديرمسئولى مهرشاد شبابى و سردبيرى خانم حميده طاهرى فعاليت مى‏كند.

50- صداى زن‏

ماهنامه «صداى زن» نشريه داخلى انجمن روزنامه‏نگاران ايران است كه با مديرمسئولى خانم جميله كديور و با رويكردى خبرى، تحليلى و آموزشى از بهمن 1380 شروع به انتشار كرد و شماره 30 - 29 آن در مهر و آبان 1383 منتشر گرديد.

51- طوبى‏

نشريه «طوبى‏» از شهريور 1372 زير نظر هيئت تحريريه و وابسته به كميسيون بانوان استان خوزستان منتشر مى‏شد و پس از يك سال و نيم فعاليت با نام حورا به فعاليت خود ادامه داد. مديرمسئول اين نشريه خانم فرشته ملك‏فام و سردبيرش خانم پروانه صالح بوده است.

52- عروس‏

ماهنامه «عروس» با روش فرهنگى - اجتماعى و با صاحب امتيازى حوزه هنرى سازمان تبليغات اسلامى و مديرمسئولى آقاى محمدعلى زم آغاز به كار كرد. در ادامه مديريت عروس با آقاى حسن بنيانيان و سردبيرى آن با خانم زهرا بنيانيان مى‏باشد. شماره 29 و 30 اين ماهنامه در فروردين و ارديبهشت 1383 منتشر گرديد.

53- فتح‏

«فتح» نشريه‏اى وابسته به نهضت زنان مسلمان با روش مذهبى، فرهنگى و سياسى بود كه با مديريت آقاى ابوالفضل سجاديان در آغاز به صورت هفته‏نامه و دوهفته‏نامه منتشر شد و سپس به ماهنامه تغيير وضعيت داد.

54- قرن 21

اين ماهنامه در آغاز در عرصه‏هاى فرهنگى، اجتماعى، اقتصادى و معلومات عمومى فعال بود، اما در عمل يك مجله زيبايى و آرايشى مى‏نمود، ولى از تير و مرداد 1381 روش گذشته خود را تغيير و با محتواى اجتماعى و فرهنگى به فعاليت ادامه داد. صاحب امتياز و مديرمسئول و سردبير قرن 21 خانم پريوش برنجى است.

55- مشكوة النور

نشريه «مشكوة النور» علمى، پژوهشى و خبرى يكى از نشريات دانشگاه امام صادق(ع) است كه با مديريت خانم افسر بخشى و سردبيرى خانم فاطمه صادق‏زاده قمصرى به صورت دوماهنامه منتشر مى‏گردد. نخستين شماره اين نشريه تابستان 1375 انتشار يافت. اين مجله تخصصى در حوزه فلسفه و كلام شماره 23 خود را در تابستان 1383 منتشر كرده است.

56- محجوبه‏

ماهنامه «محجوبه» از نشريات منتشره در سال 1360 مى‏باشد كه به زبان انگليسى توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى براى مخاطبان خارج از ايران تهيه و توزيع مى‏شد. شماره نخست محجوبه در آوريل 1981 (1401، 1360) منتشر شد و آخرين شماره در دسترس آن شماره 211 مى‏باشد كه در اگوست 2002 انتشار يافت. در دوره جديد فعاليت محجوبه سردبيرى آن همچنان با خانم توران جمشيديان است، ولى مديرمسئول آن آقاى على‏اكبر ضيائى مى‏باشد.

57- مهتاب‏

اين ماهنامه با روش فرهنگى - اجتماعى و مختص دختران به صاحب امتيازى و مديرمسئولى آقاى عليرضا متولى از سال 1376 فعاليت خود را آغاز كرده است.

58- نرجس‏

اين نشريه از سوى گروه مطبوعاتى پيام اسلام در قم تهيه مى‏شد. اين مجله با روش اجتماعى - مذهبى و زير نظر شوراى نويسندگان هر دو ماه منتشر مى‏شد.

59- نگار

«نگار» ماهنامه‏اى است ويژه دختران كه صاحب امتياز و مديرمسئول آن آقاى حسين دهباشى و سردبيرش خانم سميه‏سادات لوح موسوى مى‏باشد. در شهريور و آبان 1381 دو پيش‏شماره از نگار منتشر گرديد.

60- هدى‏

«هدى‏» نشريه‏اى آموزشى - ترويجى براى زنان روستايى مى‏باشد كه از 1374 تا 1377 در چند صفحه منتشر مى‏شد، ولى از 1377 به صورت ماهنامه به فعاليت خود ادامه داد. از سال 1380 با كيفيت بهتر و مخاطبان بيشتر فعاليت مى‏كند. صاحب امتياز هدى دفتر امور زنان روستايى معاونت ترويج و نظام بهره‏بردارى وزارت جهاد كشاورزى است. مديرمسئول اين نشريه آقاى محمدحسين عمادى و سردبيرش خانم فرزانه مافى است. شماره 44 هدى در آذر 1383 منتشر گرديد.

61- همسر

اين نشريه با روش اجتماعى - فرهنگى از اسفند 1376 از سوى مؤسسه فرهنگى، هنرى، آموزشى و انتشاراتى آشتى به مديرمسئولى آقاى اسداللَّه افشار به صورت ماهنامه منتشر گرديد. در ادامه با تغيير وضعيت با مديريت آقاى عباس كارگر مقدم و زير نظر شوراى سردبيرى به صورت هفته‏نامه به فعاليت خود ادامه مى‏دهد، يعنى تا مهر 1383، 56 شماره ماهنامه منتشر كرد و از مهر 1383 به صورت هفتگى انتشار مى‏يابد.

62- ياس‏

ماهنامه «ياس» در عرصه‏هاى عقيدتى، فرهنگى و اطلاع‏رسانى فعاليت مى‏كند و از تير 1380 با مديرمسئولى آقاى مصطفى رنجبر شيرازى و سردبيرى آقاى سيدمهدى طباطبايى كار خود را آغاز كرد. صاحب امتياز ياس معاونت فرهنگى - تربيتى مركز مديريت حوزه علميه خواهران است. اين نشريه 16 شماره نخست خود را پيش‏شماره به حساب آورد و از فروردين 1382 و در سال سوم فعاليت خود شماره‏هاى عادى خود را آغاز كرد.

دوهفته‏نامه‏ها

63- خانواده‏

مجله «خانواده» با مديريت آقاى حسين فردوس و سردبيرى خانم معصومه غفارزاده، در زمينه‏هاى اجتماعى و خانوادگى با رويكردى خبرى، آموزشى و تحليلى فعاليت مى‏كند. نخستين شماره اين دوهفته‏نامه كه چند سال به صورت ماهنامه منتشر مى‏شد در 11/8/1370 انتشار يافت و شماره 289 آن نيز در 15/8/1383 منتشر شده است.

64- خانواده سبز

نشريه «خانواده سبز» به صاحب امتيازى آقاى هرمز شجاعى‏مهر و مديرمسئولى آقاى احمد اسماعيل‏تبار و سردبيرى آقاى مهدى اسماعيل‏تبار در زمينه‏هاى فرهنگى، اجتماعى و ورزشى با شيوه خبرى، تحليلى و آموزشى فعاليت مى‏كند. شماره نخست خانواده سبز در مرداد 1378 و شماره 121 آن در تاريخ 15/8/83 انتشار يافت. در هر شماره از خانواده سبز دو ويژه‏نامه تنوع‏بخش نشريه مى‏باشد كه يكى سبز جهان و ديگرى ويژه‏نامه‏اى معطوف به داخل كشور و با در نظر گرفتن مناسبت‏ها مى‏باشد. خانواده سبز هر ساله در سالگرد انتشار خود و نيز در شماره نوروزى در قالب ويژه‏نامه منتشر مى‏شود.

65- خانه و خانواده‏

نشريه «خانه و خانواده» در عرصه‏هاى فرهنگى، اجتماعى، اطلاعات عمومى و ورزشى فعاليت مى‏كند. صاحب امتياز خانه و خانواده خانم مرضيه‏السادات شريفى و مديرمسئولش آقاى عليرضا امينى و سردبير آن خانم مريم خداداديان مى‏باشد. اين دوهفته‏نامه از سال 1374 تا اسفند 1379 منتشر شد و سال 1380 توقف داشت و دوباره از فروردين 1381 فعاليت خود را از سر گرفت. در اين دوره از فعاليت خود به صورت ماهانه انتشار مى‏يابد. شماره 116 خانه و خانواده در آذر 1383 به دست خوانندگانش رسيد. شماره‏هاى نوروزى اين نشريه در قالب ويژه‏نامه عرضه مى‏گردد.

66- فضيلت خانواده‏

نشريه فضيلت با صاحب امتيازى و مديريت آقاى محمود بهارستان و سردبيرى آقاى مهدى بهارستان، اينك چهارده سال است كه در عرصه‏هاى فرهنگى، سياسى و اجتماعى با رويكردى خبرى - آموزشى فعاليت مى‏كند و شماره 96 آن در تاريخ 15/4/1383 انتشار يافته است.

67- نور بانوان‏

نشريه نور بانوان به صاحب امتيازى آقاى حجت‏اللَّه خطيب و مديريت آقاى فضل‏اللَّه احمدى، زير نظر شوراى سردبيرى در زمينه‏هاى اجتماعى و ورزشى با رويكردى خبرى، تحليلى و اطلاع‏رسانى از اوّل فروردين 1378 فعاليت خود را آغاز كرد و شماره 63 آن در تاريخ 15/5/1383 منتشر گرديد.

هفته‏نامه‏ها

68- اطلاعات بانوان‏

اين هفته‏نامه كه پيش از پيروزى انقلاب اسلامى در فضاى ناسالم رژيم گذشته فعاليت مى‏كرد، پس از پيروزى نهضت اسلامى با نام «پويندگان راه زينب» تغيير رويه داد و از 25/6/1359 با مديريت خانم زهرا رهنورد تا 21/11/1359، 29 شماره منتشر كرد. روش اين هفته‏نامه سياسى، اجتماعى، هنرى و خبرى بوده است.

69- زن امروز

اين هفته‏نامه با روش اجتماعى از ارديبهشت 1377 فعاليت خود را آغاز كرد و از اسفند همان سال با تغيير در محتوا دوره جديد فعاليت خود را شروع نمود. صاحب امتياز و مديرمسئول زن امروز خانم فهيمه مدنى است. اين هفته‏نامه زير نظر شوراى نويسندگان تهيه مى‏شود.

70- زن روز

هفته‏نامه فرهنگى و اجتماعى «زن روز» تجربه چهل سال فعاليت مطبوعاتى را دارد و پس از تنفس در فضاى آلوده رژيم خودباخته پهلوى و پشت سر نهادن بيش از 700 شماره و با تغيير و تحول در فضاى نوين پس از پيروزى انقلاب اسلامى، شماره 730 خود را در هفدهم شهريور 1358 منتشر كرد و شماره 1966 آن در آبان 1383 منتشر گرديد.

71- نهضت زنان مسلمان‏

اين نشريه هفتگى با مديريت آقاى عباس شاهيدفروز و زير نظر هيئت تحريريه از سال 1357 تا سال 1358 منتشر مى‏شد.

روزنامه‏

72- زن‏

روزنامه زن در تاريخ 17/5/1377 به صاحب امتيازى و مديرمسئولى خانم فائزه هاشمى بهرمانى در تهران انتشار يافت. اين روزنامه كه در اولين شماره خود گفته بود «بنا دارد با نگاه زنانه و براى زنان بنويسد»، يك بار در بهمن 1377 به مدت دو هفته انتشار آن متوقف گرديد و سرانجام در 17 فروردين 1378 توقيف و به انتشار آن خاتمه داده شد.

 

فهرست عناوین
فونت درشتر
فونت ریزتر
نسخه متنی
نسخه چاپی
ارسال به دوستان