خرداد 1394
 
شماره : 279
آخرین شماره ها
نشریات دیگر

قرآن، زنان، نكته‏ها و پيام‏ها 1 سرشت انسانى
تقوی محمدکاظم

 

قرآن، زنان، نكته‏ها و پيام‏ها (1)
سرشت انسانى

‏محمدكاظم تقوى‏

اشاره:

بررسى تفصيلى و تفسيرى آيات شريفه قرآن از جمله در موضوع زن و خانواده، نيازمند مباحث مستقل و مقالات پژوهشى است كه از جهات مختلف به محتواى اين دسته از آيات بپردازد و اين كارى است درازمدّت و با خوانندگان خاص خود. آشنايى اجمالى با آيات و توجه به نكته‏ها و پيام‏هاى آيات نيز مى‏تواند براى بسيارى از خوانندگان مفيد باشد. ستون «قرآن، زنان، نكته‏ها و پيام‏ها»، از اين شماره به همين انگيزه پيش روى خوانندگان ارجمند باز شده است. در هر قسمت يك آيه از اين نظر مورد توجه قرار مى‏گيرد و برخى نكات و پيام‏ها كه بيشتر به چشم مى‏آيد بازگو مى‏شود. ان شاءاللَّه تعالى.

* * *

«يا ايُّها النّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذى‏ خَلَقَكُم مِن نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوجَها وَ بَثَّ مِنهُما رِجالاً كَثيراً وَ نِساءً وَ اتَّقُوا اللَّهَ الّذى تَساءَلونَ بِه وَ الأَرْحامَ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيكُم رَقيباً» سوره نساء/آيه 1
«اى مردم، از پروردگارتان پروا كنيد، همو كه شما را از يك نفس بيافريد و همسر او را نيز از (جنس) او آفريد و از آن دو، مردان و زنان بسيارى پراكند. و از خدايى كه وقتى چيزى از همديگر مى‏خواهيد نام او را مى‏بريد (و به عظمت و قداست او معترفيد)، همچنين از [گسستن پيوند ]خويشاوندى پروا كنيد؛ چرا كه خداوند ناظر و نگهبان شما است.»

نكته‏ها و پيام‏ها:

1- همه انسان‏ها موظف به پرواى الهى و رعايت تقوا مى‏باشند؛ تقوايى كه سفارش همه پيامبران و سرلوحه دعوت آنان مايه و پايه اصلى برنامه‏هاى تربيت انسان و اصلاح اجتماع مى‏باشد.
2- تقواى الهى كه رعايت حدود الهى و انجام وظايف دينى است، براى تحقق تربيت الهى انسان مقرر گرديد و تربيت درست انسان بدون پيمودن طريق تقوا حاصل نمى‏شود.
3- زن و مرد، هر دو از يك گوهر و سرشت آفريده شدند و به لحاظ گوهر وجودى و سرشت اوليه هيچ امتيازى بر يكديگر ندارند. اين يعنى مردود دانستن نظريات تحقيرآميزى كه با تحريف به اديان و مذاهب نسبت داده شده است.
4- خالق انسان، همه انسان‏ها را فقط از طريق آدم و حوا آفريد و در تكثير نسل آنها موجود ديگرى - مانند فرشتگان يا جنّيان - دخالتى نداشتند. در حديثى از امام رضا(ع) همين معنا ديده مى‏شود. آن حضرت فرمود تكثير نسل بشر با ازدواج فرزندان آدم و حوا با يكديگر انجام گرفت، البته با زايش‏هاى متعددى كه حضرت حوا داشته است.(1)
از نظر قرآن گوناگونى و تنوع شرايع انبياء الهى مسئله روشنى است. خداوند حكيم بر اساس مصالح انسان‏ها و ضرورت‏هاى ادوار گوناگون زندگى او، شرايع مختلفى تشريع فرمود.
5- خداوند نزد اعراب جاهليت نيز داراى عظمت و محبوبيت بوده است، چرا كه در كارهايشان به نام او سوگند داده مى‏شدند و يا به نام او پيمان مى‏بستند. و از آنجايى كه از اين عمل آنان نهى نشده، پس سوگند به خداوند جايز است.
6- دستور صريح به پاسداشت حرمت خويشان و ارحام در كنار دستور به تقواى الهى، اهميت اين موضوع را مى‏رساند و از آنجايى كه همه انسان‏ها از يك پدر و مادر مى‏باشند و در يك رحم به هم مى‏رسند، اين دستور به پاسداشت ارحام، خود دستور به پاسداشت مقام رفيع انسان است كه اگر همگان به اين دستور الهى عمل كنند و هر فردى با همه افراد انسان‏ها به مانند اقوام و ارحام خود برخورد كند، انسان گرامى داشته خواهد شد.
7- خداوند متعال پس از امر به تقوا و پاسداشت حرمت ارحام، به انسان‏ها هشدار مى‏دهد و تهديدى ضمنى را متوجه آنان مى‏سازد كه بدانيد خداوند ناظر و نگهبان شما است و انگيزه‏ها و نيز كارهايتان بر او پنهان نمى‏باشد. اين خود ايجاد ضمانت اجرايى براى دستورات الهى مى‏باشد.

پى‏نوشتها:
1) ر.ك: نورالثقلين، ج‏1، ص‏433، ح‏10.

 

فهرست عناوین
فونت درشتر
فونت ریزتر
نسخه متنی
نسخه چاپی
ارسال به دوستان